پروبیت در بی‌سی؛ از گواهی فوت تا تقسیم ماترک

پروبیت را بدون وکیل هم می‌توان انجام داد، اما بیشتر مجریان وصیت‌نامه وکیل می‌گیرند، چون درخواست باید دقیق ثبت شود: اشتباه در مهلت اطلاعیه، ناقص بودن فهرست دارایی‌ها یا ایراد در سوگندنامه (Affidavit) باعث می‌شود درخواست رد شود و روند کار از نو آغاز شود. ما درخواست را تهیه و ثبت می‌کنیم، کارهای مربوط به دفتر ثبت پروبیت دادگاه عالی بی‌سی (BC Supreme Court Probate Registry) را پیگیری می‌کنیم و اداره ماترک را تا مرحله تقسیم پیش می‌بریم. برای توضیحی به زبان ساده درباره اینکه پروبیت چیست و چه زمانی لازم است، این راهنمای ما را ببینید: پروبیت در بی‌سی چیست (به انگلیسی).

نه همیشه، اما برای ماترکی که ارزش قابل‌توجهی دارد معمولاً لازم است. بانک‌ها، اداره ثبت اسناد بی‌سی (Land Title Office) برای هر ملکی، و بیشتر شرکت‌های سرمایه‌گذاری پیش از آزاد کردن دارایی‌هایی که از حد معینی بیشتر باشد، گواهی پروبیت می‌خواهند. ماترک‌های کوچک گاهی به پروبیت نیاز ندارند؛ یعنی ماترک‌هایی با دارایی نقد محدود و بدون ملک، که اموال تحت مالکیت مشترک با حق بقا (Joint Tenancy) در آن‌ها خودبه‌خود به مالک بازمانده می‌رسد و بیمه عمرشان ذی‌نفع تعیین‌شده دارد. هنگام پذیرش پرونده بررسی می‌کنیم که برای آن ماترک مشخص پروبیت لازم است یا نه.

پس از آنکه درخواست کامل را ثبت کنیم، دفتر ثبت پروبیت دادگاه عالی بی‌سی (BC Supreme Court Probate Registry) معمولاً ظرف 4 تا 8 هفته گواهی پروبیت را صادر می‌کند. کارهای پیش از ثبت درخواست، یعنی یافتن دارایی‌ها، گرفتن ارزش‌گذاری‌ها، دادن اطلاعیه به ذی‌نفعان و وارثان قانونی (Intestate Heirs) و رسیدگی به بدهی‌ها و اظهارنامه‌های مالیاتی وصیت‌کننده، معمولاً بیشتر از مرحله دفتر ثبت دادگاه طول می‌کشد. کار یک ماترک ساده از زمان فوت تا تقسیم، 4 تا 6 ماه طول می‌کشد؛ کار ماترک مورد اختلاف می‌تواند سال‌ها طول بکشد.

دولت بی‌سی بر پایه ارزش ناخالص آن بخش از ماترک که مشمول پروبیت می‌شود، هزینه پروبیت می‌گیرد؛ نام رسمی این هزینه Probate Fees است و گاهی «مالیات اداره ماترک» (Estate Administration Tax) هم نامیده می‌شود. این هزینه پلکانی محاسبه می‌شود: به $25,000 اول هزینه‌ای تعلق نمی‌گیرد؛ هزینه ثابت درخواست پروبیت $200 است، به‌علاوه 0.6% از ارزش بین $25,000 و $50,000 و 1.4% از ارزش بالای $50,000. برای ماترکی به ارزش $1,000,000، هزینه پروبیت حدود $13,650 است. این هزینه پیش از تقسیم، از محل ماترک پرداخت می‌شود.

گاهی، آن هم تا حدی. دارایی‌ای که مالکیت آن از نوع مالکیت مشترک با حق بقا (Joint Tenancy) است، بیرون از پروبیت به مالک مشترک بازمانده می‌رسد. حساب‌های ثبت‌شده (RRSP، RRIF، TFSA) و بیمه عمر که ذی‌نفع تعیین‌شده دارند، بیرون از پروبیت مستقیماً به ذی‌نفع می‌رسند. این ساختارها می‌توانند هزینه پروبیت را کم کنند، اما پیامدهای دیگری هم دارند؛ برای نمونه، شریک کردن یکی از فرزندان در مالکیت به‌صورت مالکیت مشترک با حق بقا می‌تواند مسائل مالیاتی به بار بیاورد، آن دارایی را در معرض مطالبات طلبکاران آن فرزند قرار دهد و میان خواهران و برادران اختلاف ایجاد کند. برای اجتناب از پروبیت باید با آگاهی کامل از مزایا و معایب آن برنامه‌ریزی کرد.

اگر دعوای تغییر وصیت‌نامه (Wills Variation) یا اعتراض به اعتبار وصیت‌نامه ثبت شود، روند پروبیت می‌تواند تا زمانی که دعوا در جریان است متوقف شود یا بسیار طولانی‌تر شود. دارایی‌های ماترک تا روشن شدن نتیجه مسدود می‌ماند. اگر مجری وصیت‌نامه پیش از پایان دعوا ماترک را تقسیم کند، ممکن است شخصاً مسئول شناخته شود. ما هم وکالت مجریان وصیت‌نامه را در دفاع در برابر اعتراض به وصیت‌نامه می‌پذیریم و هم وکالت ذی‌نفعان (یا ذی‌نفعان احتمالی) را که چنین اعتراضی مطرح می‌کنند.

مجری وصیت‌نامه حق دارد برای کارش حق‌الزحمه بگیرد؛ طبق قانون Trustee Act تا 5% از ارزش ناخالص کل ماترک (اصل دارایی و درآمد آن)، و اگر دارایی‌ها در طول زمان اداره شوند، به‌علاوه حق‌الزحمه سالانه نگهداری و مدیریت تا 0.4% از میانگین ارزش بازار آن‌ها؛ همه مشروط به تأیید دادگاه. در بسیاری از وصیت‌نامه‌ها بند مشخصی درباره حق‌الزحمه آمده است؛ گاهی مبلغی ثابت، گاهی درصدی ثابت. اعضای خانواده که مجری وصیت‌نامه می‌شوند اغلب از حق‌الزحمه می‌گذرند؛ مجریان حرفه‌ای چنین نمی‌کنند. حق‌الزحمه مجری وصیت‌نامه پیش از تقسیم، از محل ماترک پرداخت می‌شود.