ادغام و تملک شرکت‌ها در مقیاس کوچک‌تر؛ جایی که دفترهای وکالت کوچک و مستقل بیشترین ارزش را ایجاد می‌کنند

به معنای دقیق کلمه، تملک یعنی یک شرکت، شرکت دیگری را می‌خرد؛ چه از راه خرید سهام، چه خرید دارایی و چه Amalgamation (یکی شدن قانونی دو شرکت). ادغام یعنی دو شرکت با هم یکی می‌شوند و یک شخصیت حقوقی واحد و جدید پدید می‌آید؛ این کار معمولاً از راه Amalgamation و طبق قانون شرکت‌های بی‌سی (BCBCA) انجام می‌شود. در عمل، این دو اصطلاح را اغلب به‌جای هم به کار می‌برند و بیشتر معاملات کوچک تا متوسط در بی‌سی، حتی وقتی طرف‌ها آن‌ها را ادغام می‌نامند، از نظر فنی تملک‌اند. سازوکار حقوقی این دو متفاوت است؛ منطق استراتژیک‌شان اغلب شبیه هم است.

آنچه انتخاب را تعیین می‌کند آثار مالیاتی، انتقال بدهی‌ها و تعهدات، و سادگی اجراست. در خرید دارایی، خریدار تعیین می‌کند کدام دارایی‌ها و کدام بدهی‌ها و تعهدات منتقل شوند (برای خریدار کم‌دردسرتر است). در خرید سهام، شرکت دست‌نخورده می‌ماند (اغلب برای فروشنده بهتر است، به‌ویژه با معافیت مادام‌العمر سود سرمایه). در ادغام (Amalgamation)، دو شرکت با هم یکی می‌شوند و شرکت جدیدی شکل می‌گیرد (گاهی در تجدید ساختارهای خانوادگی یا گروهی به کار می‌رود). هر یک از نظر مالیات، مسئولیت و حقوق شرکت‌ها پیامدهای متفاوتی دارد. پیش از ساختاربندی معامله، مزایا و معایب هر گزینه را با حسابدار شما بررسی می‌کنیم.

ما معاملات کوچک تا متوسط را می‌پذیریم: کسب‌وکارهای بی‌سی با تعداد محدودی سهامدار، شرکت‌های خانوادگی، مطب‌ها و دفترهای حرفه‌ای، و معاملات مشابهی که اندازه و پیچیدگی‌شان با توانایی‌های یک دفتر وکالت کوچک و مستقل هم‌خوان است. معاملات بسیار بزرگ که شرکت‌های سهامی عام، چند حوزه قضایی یا نظام‌های نظارتی خاص (بانکداری، مخابرات، معدن‌کاری در مقیاس بزرگ) در آن‌ها دخیل‌اند، معمولاً در دفترهای وکالت بزرگ‌تر که تیم ویژه ادغام و تملک دارند بهتر پیش می‌روند.

به اندازه معامله و شرکت هدف بستگی دارد. یک خرید سهام معمول در مقیاس کوچک تا متوسط، دست‌کم به بررسی حقوقی، مالی، مالیاتی و عملیاتی نیاز دارد. در معاملات مربوط به صنایع خاص، بررسی‌های ویژه‌ای هم اضافه می‌شود: بررسی زیست‌محیطی برای املاک صنعتی، بررسی مقررات نظارتی برای حوزه سلامت، بررسی مالکیت فکری برای حوزه فناوری، و بررسی ملکی برای کسب‌وکارهایی که املاک زیادی دارند. بررسی حقوقی را ما هماهنگ می‌کنیم؛ بررسی مالی و مالیاتی با حسابدار شماست؛ برای موارد خاص هر صنعت هم متخصصان همان حوزه وارد کار می‌شوند.

چند سازوکار وجود دارد: اظهارات و تضمین‌های فروشنده (Representations and Warranties)، شروط جبران خسارت با سقف و آستانه (Caps and Baskets)، مبلغ نگه‌داشته‌شده (Holdback)، یعنی بخشی از قیمت خرید که به‌صورت امانی (Escrow) نگه داشته می‌شود، پرداخت مشروط (Earn-out) که بخشی از قیمت خرید را به عملکرد کسب‌وکار پس از تکمیل معامله وابسته می‌کند، توافق‌نامه‌های عدم رقابت، و در معاملات بزرگ‌تر، بیمه اظهارات و تضمین‌ها. هر ابزار ریسک متفاوتی را پوشش می‌دهد؛ ترکیب مناسب به خود معامله بستگی دارد.

از نامه اعلام قصد (Letter of Intent) تا تکمیل معامله، معاملات معمول کوچک تا متوسط در بی‌سی 60 تا 180 روز طول می‌کشند. این تفاوت به عمق بررسی پیش از معامله، ترتیبات تأمین مالی، تأییدیه‌های نهادهای نظارتی و پیچیدگی مذاکره برمی‌گردد. معمولاً 30 تا 60 روز نخست صرف بررسی پیش از معامله و تنظیم توافق‌نامه قطعی می‌شود؛ باقی زمان صرف شرایط تکمیل معامله، رضایت‌نامه‌های اشخاص ثالث و مذاکرات نهایی می‌شود.